Dioivo: “A maior lacra do
black metal é que se mestura
coa extrema dereita”

Dioivo: “A maior lacra do black metal é que se mestura coa extrema dereita”

by | Mar 11, 2019

fotografías por María Mancebo Bettremieux

Costoume atopar o antigo local de ensaio de Dioivo nunha das numerosas rúas de Vigo. Alí quedara con Jacobo Mouriño (guitarra e voz) e Dani Valladares (Batería). Dioivo é unha das numerosas bandas de incipientes da cidade olívica. O que non é tan común é o estilo que tocan: black metal. Pareceume destacable como foxen de calquera estereotipo do black, tiñan un aspecto común e sen extravagancias, aínda que igual o destacable é que sorprenda a estas alturas.

Durante os corenta minutos de charla atopei a Mouriño e Valladares completamente diferentes. O primeiro non paraba de falar a todo o tempo con gran ímpeto e incluso tapaba en ocasións ao seu compañeiro, que parecía máis nervioso e menos habituado a esta clase de lances. O resultado foi unha moi interesante conversación sobre a música que tocan, pero tamén sobre o contexto socio político da mesma.

En primeiro lugar, unha pregunta sinxela. Por que decidíchedes chamar Dioivo á banda?

Jacobo Mouriño: Esa é unha anécdota clásica (risas). Nós queriamos facer un grupo en galego e buscamos un nome representativo. Como o galego ten como unhas cen palabras para denominar a choiva, metinme no galego.eu e busquei a lista. Dos sinónimos máis chulos que atopei foi dioivo.

Dani Valladares: E tamén que non estaba collido, iso tamén é importante! Saraiba ou treboada xa estaban adxudicados.

E como tomáchedes a decisión de facer un grupo de black metal tendo en conta que é estilo de música moi minoritario?

DV: Xurdiunos a oportunidade de presentarnos a un concurso de Vigosónico onde había que musicar a Rosalía de Castro. Díxenlle a Jacobo se nos presentabamos para gañar un cartiños e pareceunos ben facer unha versión en black metal. Nun comezo, tocabamos nos descansos dos ensaios de Rest In Peace

JM: Rest in Peace era un grupo do que formabamos parte antes de thrash metal. Pareceunos que sendo un dúo, o black metal era un estilo natural para tocar.

Entón non pensades aumentar os compoñentes do grupo?

JM: Ao principio tiñamos pensado buscar unha guitarra pero non chegou a facerse. E a verdade agora para que? Todo é moitísimo máis fácil así.

DV: O medo que tiñamos era que ao ser un dúo non soara ben nos concertos, pero non houbo ningún tipo de problema. Hoxe penso que a verdade non tería moito sentido.

Publicáchedes primeiro unha demo e logo o disco Dioivo II con Darkwoods, unha discográfica de Málaga. Como chegáchedes ata aí?

DV: Esa discográfica sacou un selo chamado Dawn of Murk para bandas incipientes e nós tiñamos unha demo en directo que gravamos nos estudos Mafia de O Carballiño. Gustoulles e ofertáronos a posibilidade de sacalo eles nunha edición especial de 33 copias, pero bueno, toda a nosa música está en Internet gratis para quen a queira escoitar

JM: Logo o disco xa o sacamos co selo principal. Dende o principio a acollida foi moi boa, moito mellor do que podíamos esperar. O concerto de presentación xunto a Lóstregos e Mileth foi un éxito total sendo un concerto de metal extremo e integramente en galego. Unha vez saíu á venta en internet e en plataformas de streaming, chegáronnos recensións de todo o Estado e mesmo de fora, de Brasil, de Italia… Darkwoods fixo un traballo xenial promocionándonos e cunha edición do disco en CD ca que quedamos encantados. Agora temos que seguir cos concertos de presentación, pero ata o momento todo esta saíndo xenial.

A decisión de pór toda a vosa música libre na rede parte dalgún principio ideolóxico?

 JM: Totalmente. Ademais hai que ter en conta que o black metal é un tipo de música completamente marxinal actualmente. Somos conscientes de que o noso estilo o facemos simplemente porque a nós nos gusta. Sabemos que non é algo ao que lle vaiamos sacar un rédito comercial.

A maiores diso, gústanos que a cultura sexa accesible para todo o mundo. Evidentemente logo quen queira pode ir aos concertos. Pero un produto que xa está gravado debería poder escoitarse gratuitamente. Ao final tamén é bo para nós porque permite que máis xente poida coñecernos.

DV: O noso primeiro traballo vendímolo a tres euros a unidade, buscamos que a nosa música sexa accesible tanto en físico como en dixital.

JM: Hai moitas bandas que os discos os venden a máis de dez euros e ten sentido, pero nós preferimos que máis xente poda acceder a el. Non todo o mundo pode pagalo nin moito menos.

Por que pensades que o black metal é algo tan marxinal?

JM: Ao black metal pásalle en certo modo o mesmo que lle pasou no seu día ao rock. Cando saíron as primeiras gravacións, era para moitos música satánica e ruidosa. Logo cando se comercializou a nivel xeral, o hard rock pasou a ser satánico. Logo lle pasou ao heavy metal e actualmente ao metal extremo, aínda que pouco a pouco vaise normalizando.

DV: Pode verse en que, por exemplo, xa hai grupos de black metal en festivais importantes como o Resurrection Fest.

JM: Si, pero é un estilo de música que se sae un pouco do que estamos acostumados porque os guturais son berros. Tamén hai guitarras distorsionadas e os ritmos varían entre moi rápidos e moi lentos. Son cousas que non son convencionais na música. Hai estereotipos, pero iso haberá sempre con todos os estilos musicais que saen da clase obreira sempre pasa igual, ao black metal pásalle ao parecido que ao trap. É verdade que de primeiras pode chocar porque é unha música moi intensa, pero tamén o é por exemplo o dubstep e non pasa nada.

DV: Aínda que é verdade que é difícil acostumar a alguén que non está afeito aos guturais e as características do black metal.

JM: Pero iso é porque non soa en ningún lado. Se ti dende pequeno escoitas guturais, ese problema desaparece. Non é nada raro. Respecto ao tema de que facemos unha música ruidosa, ti podes por a máximo volume un tema dun cantautor na túa casa e realmente iso si que o é.

DV: De feito, nós tocamos relativamente baixo en comparación con outros grupos de estilos teoricamente máis tranquilos.

Como dicides, o black metal é un estilo onde se expresan sentimentos dun xeito intenso. Que tentades expresar coas vosas composicións?

 JM: Evidentemente cando estás romántico non me apetece compoñer black metal. Pero si cando estou eufórico e con enerxía, tamén cando me sinto enfadado. Realmente ten un rexistro moi amplo. Isto é algo que non moita xente sabe, pero o metal ten un montón de estilos extremadamente diferentes en si. Tanto dos estilos máis lentos como os máis rápidos da música contemporánea son subestilos do metal.

Logo a verdade é que non me gusta facer letras. No black metal as letras son berradas precisamente porque a voz é un complemento, o principal son os riffs de guitarra. Realmente podes berrar calquera cousa, mentres sexa en galego a nós nos vale. Intento facer unhas letras intimistas e outras reivindicativas pero a verdade o importante é a música.

Ata que punto é importante para vós a cuestión da lingua?

JM: Somos galegos, polo que non temos ningunha razón para cantar noutro idioma que non sexa o galego. Si que hai moitas bandas de metal que deciden ao inglés  porque a música máis coñecida é nesa lingua. Pero si que hai moito metal e black metal en islandés, en grego, en ruso… polo que esta para nós era unha decisión normal.

DV: Aparte xa existe unha escena de grupos de metal extremo que cantan en galego igual que hai en Euskadi moitísimos grupos que o fan en éuscaro. En Galicia está Xerión, que leva a tira de anos, Lóstregos, Noitébrega…

JM; Non son grupos moi coñecidos pero si que hai un núcleo. O estereotipo é que a música en galego ou ten que ser ou folk ou ska-punk pero e que realmente pode ser calquera cousa.

Tocáchedes xa fora de Galicia en lugares como Euskadi ou Segovia. Como é para unha banda pequena como vós que vos chamen de lugares de tan lonxe?

DV:  No underground as cousas son diferentes. A nós nos chamaron tres semanas antes do concerto en Euskadi, ofrecéronos a casa do tío que organizaba o concerto para durmir, pagáronnos os custos da viaxe e a comida e en xeral atopámonos un tipo de camaradería que non nos atopamos noutros mundos.  

JM: Si, de feito, do rapaz que estamos a falar é o guitarrista de Nakkiga, un grupo que na escena está moi asentado.

DV: Ademais escoitou a nosa música, fíxonos unha entrevista para o seu fanzine… o tío vívelo moito. E en Segovia tamén. Todo é un rollo precario pero moi bonito.

Jacobo, chámame a atención que veñas cunha guitarra acústica enriba. Úsala nos concertos de Dioivo?

JM: Aprendín a tocar a guitarra acústica na Escola Municipal de Música de Vigo e é algo que realmente me serviu bastante. Moita xente cando me ve tocar me di que se nota que estudiei guitarra clásica, aínda que sexa un pouquiño, porque se me ve tocar o meu profe daquela mátame pola técnica (risas).

A min o que me gusta sobre todo é o tema do contraste e o black metal da moito de para iso. Se metes un interludio de guitarra clásica e logo pasas a outra parte máis intensa, xogas con diferentes sensacións. Ás veces aos concertos non a podo levar polo custo de ir cambiando de guitarra e tal pero no futuro si que quero incorporala a todos os directos.

Escoitades música moi diferente á que facedes?

JM: Eu a maioría do que escoito é rock clásico, pero todo ese mundo é extremadamente variado. Pero tamén aprecio outro tipos de música. Cando vou a unha discoteca encántame bailar trap e reggaeton, vou un concerto de pop e canto todas as cancións… Non hai que ser sectario nese tipo de aspectos. Hai xente que di que o reggaeton non vale para nada musicalmente, pero e que o seu obxectivo é facer bailar á xente. É o mesmo que os que din que o punk non é nada complexo, simplemente non busca ser Mozart.

DV: No eido da batería non hai tanto contraste como noutros aspectos. Ti colles a un batería de power metal ou de punk a tocar black metal e o pode facer perfectamente. Si que hai pequenos matices en canto a técnica e ritmo pero non hai tanto contraste. Eu teño visto a baterías de punk tocar tan rápido como baterías de metal que te veñen con baterías enormes.

JM: Ou baterías que cambian completamente o seu estilo, como por exemplo Bruno Arias, que tocaba funk e agora está no grupo de Oi! Impacto de Varsovia.

Jacobo, sei que te gusta moito concretamente La Oreja de Van Gogh, por que un fetiche con esa banda?

Evidentemente non crecín escoitando black metal (risas). A miña nai poñíame Silvio Rodríguez e Pablo Milanés e o meu pai un montón de rock progresivo, que é un dos meus estilos favoritos a día de hoxe. No coche cando era pequeno poñían moito o disco de La Oreja de Van Gogh Lo que te conté mientras te hacías la dormida. Lémbrame moito á miña infancia. Tamén nunha etapa mala da miña vida axudoume moito. Porque eu cando estou feliz escoito black metal, pero cando estou triste ás veces fai falla algo de pop lixeiriño. Comecei a aprender a tocar as cancións do grupo coa guitarra e a día de hoxe seime todo o repertorio!

A vosa imaxe dista moito da visión estereotipada do metal extremo: roupa negra, caras pintadas… en definitiva, non sodes mozos que fan loucuras e dan medo. Afastarvos dese estilo é algo que facedes a posta?

JM: Por unha parte, nós somos rapaces normais. Non necesitamos vestir de negro con pinchos e estar enfadados para tocar black metal. Como ti dis, iso é un estereotipo. Naceu porque os primeiros grupos de black metal eran así pero precisamente porque acabaron créndose un personaxe. Como a xente te rexeita, pois acabas sendo antisocial.

Facer black metal non debería ser diferente a facer jazz ou calquera outro estilo de música. Realmente poderíamos vestir de negro nos concertos pero en parte non o facemos porque é un xeito de dicir que isto non é unha música de tíos raros, isto pode tocalo quen queira. Respecto a isto hai unha anécdota. Unha vez facéndonos unha entrevista dixéronos algo como “en que momento dous rapaces normais e correntes abandonan o lado bo da vida para entrar na escuridade”? Nós evidentemente non consideramos ao black metal entrar na escuridade.

DV: Un punto positivo é que como temos aparencia de rapaces normais e parecemos putos bebés, ao subir no escenario á peña faille graza e quedan sorprendidos. Ao final causa ao final un efecto beneficioso.

JM: Comigo métense moito porque nos concertos sorrío e son feliz pero como toco black metal debería estar así triste (fai unha parodia dunha cara triste bastante graciosa).

Podedes contar un pouco máis das orixes do black metal?

JM: Ese é un tema interesante. Dentro do que é o metal, o black é un xénero atípico porque non naceu nin en Estados Unidos nin en Inglaterra, foi en Escandinavia. O metal extremo en xeral saíu da xuventude. De fillos de obreiros que buscaban un estilo de música intenso e que escoitaban heavy metal nos oitenta e nos finais dos setenta e que, por así dicilo, o levaron a un novo nivel. O black metal colleu elemento de estilos anteriores como o Thrash Metal ou o Death Metal para potenciarse durante os noventa.

Mentres outras escenas de metal eran máis accesibles porque soamente eran rapaces que querían pasalo ben, os primeiros que fixeron black metal en Noruega tiñan unha idea absurda de que o metal estábase a volver moi comercial e que había que volver á escuridade.

Dentro desa escena hai unha historia particular bastante sinistra dunha banda que se chamaba Mayhem, que innovou musicalmente pero pensaba que había que facer o metal máis extremo posible con letras verdadeiramente satánicas e violentas. O primeiro cantante de Mayhem de feito era un rapaz que tiña un corvo morto nunha bolsa e cheiraba o cadáver do corvo antes dos concertos.

Por aí veñen os estereotipos?

JM: E que eses estereotipos xa existían antes. Esa xente asumiunos e converteuse nunha caricatura. Nese contexto xurdiron cousas turbias. O guitarrista de Mayhem era unha figura carismática e foi unha especie de líder que quixo levar esa primeira escena de black metal practicamente como se fora unha seita. Ese grupo comezou a actuar incluso de xeito terrorista ao queimar igrexas de gran valor artístico. Un día, o batería dun dos grupos máis importantes volvía borracho a casa e asasinou a un home homosexual. Porque a maior lacra do black metal foi que se mesturou coa extrema dereita, xente de orixes obreiros seducida polo fascismo.

Outro dos grupos que desgraciadamente marcaron o inicio do estilo foi Burzum, que era un grupo dunha soa persoa conformado por Varg Vikernes, un nazi noxento noruegués que transformou o rexeitamento do cristianismo do metal nunha exaltación do paganismo. Ao final a cousa rematou con Vikernes asasinando ao guitarrista de Mayhem cunhas trinta puñaladas nas costas. Foi preso pero non cumpriu a condena completa porque a pesar de que na cadea escribía manifestos nazis, pareceulles boa idea soltalo.

Miña nai.

JM: O suicidio do primeiro cantante de Mayhem tamén foi notorio. Vivían todos xuntos nunha cabana no bosque e o guitarrista atopouse ao cantante cun disparo na cabeza e en vez de chamar a unha ambulancia, puxo un par de velas e sacoulle unha foto que serviu de portada para un disco en directo que fixeron. Unha imaxe totalmente real do home cos miolos voados.

Estes tíos non foron exactamente os creadores do black metal porque os trazos estilísticos que o definen xa existían nalgúns grupos anteriores, pero si que o foron o que o deron a coñecer. A maioría das bandas que xurdiron desvinculáronse de toda esta loucura e renegaron de toda ideoloxía de extrema dereita, pero quedou o mito. Moita xente non soubo separar a lenda negra do real e hai moitas bandas nazis deste estilo hoxe en día.

DV: Cabe dicir que afortunadamente no Estado Español non hai unha escena nazi de black metal como pode haber sobre todo en Ucraína e nos países do leste.

JM: Nós precisamente buscamos combater todo isto primeiramente porque somos mozos progresistas en antifascistas e porque non somos nada misántropos. Paréceme fundamental desterrar esa ideoloxía nefasta que inmisciu no black metal.

Dentro da escena de black metal do estado español hai algunha banda que vive exclusivamente da súa actividade artística?

DV: Hai grupos que viven disto e van a festivais masivos pero son de fóra. Non é unha música maioritaria pero si que hai noutros sitios onde hai máis público, Portugal mesmamente. No Estado lévase máis por exemplo o metalcore.

JM: En Suecia, Finlandia ou Noruega comparativamente é moito máis popular que aquí, entón hai artistas moi recoñecidos e que poden vivir disto. Eu penso que tanto en Galicia como no resto do Estado vivir do black metal é imposible.

DV: En xeral, vivir da música dun xeito non precario no Estado Español é moi difícil

Vénseme agora a cabeza o caso de Toundra, que non ten moito que ver convosco a nivel musical pero si en non facer un estilo maioritario. A pesar de ser recoñecidos, ter público e tocar en festivais necesitan ter traballos complementarios.

JM: Para nós a música non é un negocio nin un emprego. Pero para a xente que si o ten como emprego é moi irregular porque claro, non sempre podes tocar. Ademais cando te metes no estudo a gravar ou a facer un videoclip, que é algo que custa moitísima pasta, non podes dar concertos á vez. Polo tanto é algo que necesariamente ten ciclos, e iso é o que o fai difícil a non ser que teñas un enorme apoio dunha gran distribuidora, pero iso é outro rollo.

DV: Ultimamente hai grupos que están saíndo máis do rollo autoxestionado e están fichando por distribuidoras importantes como pode ser o caso de Aphonnic. Teñen un caché elevado e un contrato con discográfica e nin de broma lles da para vivir. Ao mellor, aínda que teñas un caché de 3.000 ou 4.000 pavos podes non gañar nin un euro, porque o podes investir de novo no estudo, os instrumentos son algo que tes que renovar constantemente… ou se queres ser coñecido, tes que pagar viaxes do teu peto para ir fóra, e xa sen ter en conta aos intermediarios.

Como vedes o voso proxecto a medio prazo?

JM. Pois non sei, o meu sono non é ser unha estrela de rock, pero si que me gustaría sacar un disco que a xente da escena o recoñecese como bo. Mais que sacar un gran hit, gustaríame sacar un disco de culto. Apreciaríao dunha maneira moi especial. Eu son dos poucos frikis que seguen mercando discos a día de hoxe e o levo facendo dende que teño dez anos. E claro, agora un disco de Queen, de Metallica, de Iron Maiden o podes encontrar en calquera sitio pero encontrar un disco dun grupo pouco coñecido que pode ser tan bo como o dun grupo grande é algo bastante especial. Este rollo de sentirse único é un pouco ridículo pero tamén ten a súa cousa.