‘A Casa de Papel’ (T4): Non dá nin para limpar o cu

A cuarta tempada da Casa de Papel chega no momento oportuno para ser consumida e desbotada nun día. A serie española con maior éxito internacional da historia chegou a Netflix ás 9 da mañá, franxa horaria de Madrid, e todos corremos a devorar coma hienas a continuación das fazañas dos atracadores en mono vermello e máscara de Dalí; unha referencia xa impregnada para sempre na cultura popular.

Todo se deixara patas arriba: con Nairobi (Alba Flores) ferida dun disparo, Lisboa (Itziar Ituño) apresada pola policía e o Profesor (Álvaro Morte) desbordado, poucas opcións lle quedaba á banda para saír vitoriosa do atraco ao Banco de España. A terceira tempada da Casa de Papel conseguira sortear os perigos que comprendía retomar unha ficción cuxa maior audacia fora crear un ritmo trepidante para unha acción encapsulada Foi capaz de seguir sorprendendo, así como de non perder a credibilidade dentro dunha premisa inaudita.

Agora tocaba continuar a historia sen defraudar ás expectativas, e conseguir estirar o chicle sen desgastalo. Desgraciadamente, esta cuarta entrega non conseguiu repetir as proezas da súa predecesora. De nada serve lograr reiterar o dinamismo conseguido a partir da montaxe e da espectacularidade visual das accións cando o guión se cae a cachos. Porque realmente parece que foron os escritores da Casa de Papel os que remataron co stock de papel hixiénico dos supermercados.

E é que nada do que acontece semella natural. As premisas inverosímiles desembocan en desenlaces mecánicos, facendo sempre visible a batuta duns guionistas que levan as situacións máis extremas a onde eles queren, por moi inconcibibles que sexan. Vemos tiroteos de mil balas surcando os corpos dos participantes, pero ningunha chega a alcanzar a ninguén. Ou a Palermo (Rodrigo de la Serna) perdendo a cabeza e traizoando á banda para deixar solto a Gandía (José Manuel Poga): unha mestura malévola entre 007, Punisher e Snake Eater que sen comelo nin bebelo deixa aos atracadores en bragas e causa máis dunha desgraza.

Gandía, de refén irrelevante a villano de Marvel.

Por outra banda, os arcos dramáticos avanzan a trompicones e de xeito artificial: de nada serviu construír a personalidade de moitas das personaxes durante tres tempadas, pois nacen motivacións agora sen precedentes que descabalgan toda a súa evolución. De súpeto, Río (Miguel Herrán) sofre de estrés post-traumático e Denver (Jaime Lorente) é un maníaco agresivo e un celoso compulsivo. E Tokio (Úrsula Corberó), narradora -e principal personaxe, ao fin e ao cabo- desaparece completamente do plano narrativo, funcionando case coma unha figurante.

Créanse tamén subtramas que molestan e acaban indo a ningunha parte, fabricadas para encher minutos. Arturito (Enrique Arce) foi unha personaxe creada única e exclusivamente para incordiar, pero polo menos tiña algún tipo de transcendencia; agora xa non só é un pelma, senón tamén un violador protagonista dunha inútil subtrama que só serve para suscitar repulsión. E por fin descubrimos para que estaba Belén Cuesta de extra: simplemente para introducir a unha personaxe transexual que nin pincha nin corta. Resulta que Manila é un membro da banda nunca antes mencionado, oculta de incógnito entre os reféns para… non sabemos para que.

Ao longo destes oito capítulos só dúas personaxes amosan unha mínima evolución. Por unha banda, por fin descubrimos a Marsella (Luka Peros), quen só aparecera de xeito practicamente testemuñal na anterior temporada, e que agora se mostra como unha figura divertida e con fondo; coma un compañeiro de viaxe que consegue contrarrestar a un Profesor máis insulso ca nunca. Por outra, a inspectora Alicia Senra (Najwa Nimri) consolídase como unha auténtica villana cuxa perspicacia, aínda adoito sobreactuada, consegue poñerse á altura da nula brillantez do Profesor.

Marsella supón a única boa sorpresa nunha tempada que non conta absolutamente nada.

A Casa de Papel dá con paus ao aire, sen saber como avanzar. Non concibe desbotar aquilo que a fixo chegar ao máis alto no seu día, aínda que xa estea caduco. A fórmula “señor sábeo-todo”, co Profesor adiantándose sempre aos acontecementos pasase o que pasase, xa non resulta crible. E cando ao final da terceira tempada parecía que, por fin, poderiamos ver á banda improvisando sen plans establecidos, aparecen novas estratexias inauditas. Tampouco queren deixar marchar a Berlín (Pedro Alonso), unha personaxe sobresaínte no seu momento, pero que xa non aporta nada salvo flashbacks que só serven para encher metraxe.

O rumbo da serie está completamente perdido, e vai ser moi difícil recuperalo nunha quinta tempada. En case oito horas non se conta nada, pois parece que todo se escribiu de xeito improvisado e sen punto de destino. Todos os temas de fondo sobre os que se construíu A Casa de Papel nin se albiscan xa. Non hai rastro dese impulso antisistema, coma unha sorte de 15-M, que ambientaba a anterior entrega. Nin tampouco a maxia dunha banda conformada por pobres infelices que se fixeron familia porque non tiñan nada máis. Agora só queda pura telenovela; acción e máis acción avanzando a tentas, estirando un rizo que xa está quebrada.

Creador: Álex Pina
Guión: Álex Pina, Javier Gómez Santander, Esther Martínez Lobato
Fotografía: Miguel Ángel Amoedo
Música: Iván Martínez Lacámara, Manel Santisteban
Ano: 2020
País: España
1
Pódeche interesar...
Estas son as medidas aprobadas polo Goberno en apoio ao sector cultural