‘#Hashtags para un espazo agónico’: lírica audaz e expresiva para un tempo tecnoloxizado

Arancha Nogueira continúa coa lírica vangardista que a caracteriza e busca ilustrar a alienación dixital dos nosos tempos

Autora
Arancha Nogueira
Ano
2019
Editorial
Positivas
Our Score
4

Pouco empreguei estas liñas para amosar o entusiasmo que case sempre me acompaña cando teño nas mans un volume de Edicións Positivas. Poucos selos poñen tan sobrio agarimo e tan loable honestidade na edición poética no país e practicamente todas as súas propostas me resultan interesantes. Positivas abeira unha colección de lírica, DiVersos, con títulos francamente fascinantes nados do enxeño poético das máis diversas autoras (Rosalía Fernández Rial, Paula Carballeira, Xabier Xil Xardón, Xurxo Chapela, etc.) e mesmo algunha tradución clásica pioneira (falo, como é evidente, da tradución ao galego dos Cantos e fragmentos de Safo de Lesbos, realizada por Raúl Gómez Pato). Unha das últimas novidades a engrosar tan atraente listaxe é este #Hashtags para un espazo agónico de Arancha Nogueira que hoxe traio aquí.

Nogueira forma parte do grupo das novas voces da lírica galega actual, dando numerosas mostras do seu talento vocacional en títulos como Spleen en catro tempos, O único lugar onde ficar inmóbil,   A comparsa ou Os ourizos, por citar só algúns dos máis recentes. No xa pretérito 2019 gañou o XXII Premio Johán Carballeira de poesía do Concello de Bueu con O silencio das gaivotas, aínda inédita, e tamén deu ao prelo estes #Hashtags para un espazo agónico, que continúan coa liña da lírica vangardista que caracteriza escrita da súa autora, unha lírica arriscada, que non teme emprender os camiños máis diversos para dotar o poema da máxima expresividade e que se rebela fronte a calquera tipo de límite ou corsé xenérico.

Neste brevísimo poemario (pois apenas consta dunha trintena de páxinas), Arancha Nogueira reflicte e contesta o tolo avance deste mundo tecnoloxizado a través dun verso esnacado e totalmente libre co que se busca ilustrar o delirio e a alienación dixital do noso tempo, unha  proposta que transita polo mesmo sendeiro que outras obras como Pantallas (2018) de Celia Parra, na que tamén se recorre a esta cuestión como tópico lírico. O resultado é un máis que interesante convite á reflexión mentres observamos a agonía do espazo, o esmorecemento da nosa realidade fronte á pantalla e o cancelo, que non son máis ca o muro polimorfo que nos construímos para o agocho mais tamén para ornarmos o noso idílico escaparate, sendo esta pugna a que dá título á obra.

#Hashtags para un espazo agónico divídese en tres seccións nas que cada un dos poemas vai precedido dun título cun cancelo e que versifican a tensión entre o tanxible e o aparente, entre o escapista mundo das redes e o mundo real que apenas coñecemos, gozamos e preservamos. Un exemplo é o poema #perfectday, pertencente á segunda sección, Hashtags sobre o barullo silencioso da cidade (sobre as cousas xigantescas e as cousas pequeniñas no cemento e no neon), unha perfecta e moi visual alegoría da nosa actual relación cos espazos, tendo sempre a barreira da pantalla e do aparente entre estes e nós:


                                                o #smoothie
                                                [#butfirstcoffee]
                                                as aulas de ioga
                                                [#iogui]
                                                a ensalada o queixo feta
                                                [#foodie]
                                                o #selfie
                                                o outro #selfie
                                                o outro #selfie
                                                o #scrolling
                                                o #jogging
                                                [#runners]
                                                o #napping
                                                o #shopping
                                                as nubes*
                                                o #sunset
 
 
                                                *as nubes non teñen hashtag porque esquecemos como era
                                                o de atoparlles formas nunha galaxia remota xogaramos
                                                a iso pero xa era tarde.
 
                                                o #sun ten hashtag porque ser feliz en verán é obrigatorio

Nogueira tamén pon o foco na dixitalización da protesta, unha reivindicación banalizada e deshonesta que torna en rutina no espello da rede mentres o seu correlato material fica na irrelevancia. O derradeiro poema, #nofilter reproduce o desacougo do eu lírico ante esta circunstancia, así como ante a rapidez e a inmediatez da vida cibernética, na que pasamos dunha lide a outra a saltos axigantados e deixando a anterior no esquecemento máis absoluto:

                                    eu biquei #love e bruín #lumesnuncamáis
                                                                                         #refugeeswelcome
                                                                                         #nagalizaengalego
                                                                                         #setocanaunhatócan-
                                                                                                                  -nosatodas
                                                                                        #liberdadeindependentis-
                                                tas
                                                e logo quixen escribirlles un poema
                                                aos montes
                                                ás refuxiadas
                                                a galiza
                                                ás mulleres
                                                ás independentistas
                                                e esquecinme

A destrución da linguaxe, a simplificación e trivialización das ideas, o movemento e transformación dos espazos e as vivencias do individuo inmerso na vertixe e o desequilibrio destes ambientes son algunhas das claves que nos axudan a entender unhas composicións desapegadas de toda subxección formal e cun evidente fondo contestatario. Todos e cada un poemas sobre os que se constrúen estes #Hashtags para un espazo agónico achegan o seu gran de area para a constante evolución dunha lírica autoconsciente e mimética, que non xorde de costas á realidade do mundo actual senón que acha no mesmo a súa razón de ser, e que non deixa indiferente a quen se achegue a ela. Unha proposta anovadora e audaz da man dunha das voces máis prolíficas e versátiles da poesía galega actual.

Pódeche interesar...
‘A conxura contra América’ ou David Simon contra o fascismo