‘Mulán’: O que puido ser e non foi

A adaptación con imaxes reais de Disney da lenda chinesa de Hua Mulán estivo, dende moito antes da súa saída, inmersa en polémicas. E debe tratarse, se a nostalxia nolo permite, como o que acabamos de ler. En ningún momento, se ben é inevitable que xogue un papel enorme no noso visionado, estamos ante unha adaptación da adaptación que Disney fixo en 1998, mesmo se algunhas escenas de ambas son, con matices, iguais.

A Mulán que se nos presenta en 2020 comparte moito coa súa versión de animación: é a filla dun antigo guerreiro, e ante a inminente ameaza que sufrirá o imperio chinés e a necesidade de que un home de cada familia sexa enviado á guerra, decidirá roubar a antiga armadura e a espada do seu pai e farase pasar por un home que salvará ao Imperio da invasión, gañándose o amor do pobo chinés, e salvará a honra da súa familia.

Alén diso, na psique da personaxe tamén existen paralelismos que, desta vez, serán máis desenvolvidos. Mulán non está feita para o lugar que se lle supón no mundo. Non é como se lle esixe ser, e desta vez móvelle un sino que semella xa escrito por unha entidade máxica chamada chi que distingue aos maiores guerreiros da historia, independentemente do seu xénero. Así, a filme contará —ou máis ben, tentará contar— como a viaxe de Mulán transformará polo camiño a esta, axudándolle a recoñecerse a si mesma, aceptarse como muller e demostrando que é capaz de ser libre.

O problema está en que o desenvolvemento desta cuestión é tan horripilante, absurda e ás veces vergonzosa que un se pregunta como algo así pode rematar entre dúas augas dunha maneira tan insatisfactoria. A medida que avanza a trama, esta será cada vez máis torpe, herdará problemas de escenarios pasados e tentará chegar a conclusións de maneira apresurada, sen conseguir que nada luza nin chegue a sorprender.

En primeiro lugar, cómpre destacar que a quen vai dirixida a película é un tanto difícil de rematar de comprender: obviamente estamos ante unha película familiar, de acción e con trazos bélicos. Porén, en todos estes aspectos os erros son enormes, deixando todo nun punto intermedio e seco que semella incapaz de chegar verdadeiramente a ningún público.

Todo ten un ton demasiado serio para considerarse unha película infantil, e non existen suficientes —de feito, escasean— detalles humorísticos como para baixar a tensión do que se está a contar. Non existe punto de descanso entre unha épica e outra, e toda tensión se acumula e crece de maneira constante ata estalar, chegando a aburrir polo camiño.

Tamén entra en xogo na nosa percepción da película, sobre todo nos públicos máis adultos, a nostalxia. Independentemente de que se intente presentar un produto novo e non sexa unha adaptación da adaptación, os paralelismos son evidentes e as escenas que son calcos do que xa se coñece quedan libres de maxia algunha, facendo que o ritmo da película sexa incluso peor.

Certas desas escenas que son exactamente iguais á película orixinal, destacando —sen ánimo de facer spoiler— a escena na que os nosos personaxes se adestran para converterse en soldados ao servizo do Imperio Chinés, mostran de maneira clara as carencias que esta nova adaptación ten por un uso indebido dos recursos narrativos. Aquela escena da película de animación estaba acompañada dun traballo orixinal propio para esta, que é a máis que coñecida canción Todo un home farei de ti.

Durante os escasos tres minutos e medio que duraba a canción, coa axuda da instrumentalización, a entoación das voces e o retrouso, o tempo semellaba estar a pasar voando e os cambios na personaxe interiorizábanse dunha maneira que semellaba realista. Aquí, agora, precísase recorrer ao recurso narrativo do chi, máis propio dun shonen que de Disney, para que o avance persoal da protagonista se desenvolva.

Usando esta escena como exemplo, vemos que tamén a Mulán de 1998 e a de 2020 teñen unha diferencia enorme e que define ás súas personaxes e a como as lemos: fai dúas décadas, Mulán non precisaba de poderes para demostrar que era capaz de facer o que se propuña.

A Mulán de 2020, por outra banda, ten unha motivación diferente derivada de esconder quen é. A primeira é unha historia de superación material, e nesta segunda adaptación temos un drama metafísico no que o destino e as capacidades naturais definen máis á personaxe que as sociais, con todo o negativo que leva unha reivindicación así.

 Se falamos da súa clasificación como película de acción, os puntos volven ser na súa maioría negativos. Obviamente, cun desembolso de 200 millóns de dólares non podemos falar de que estas se vexan cutres, senón todo o contrario: o que está feito semella do máis profesional que se lle pode ocorrer a un nunha película de acción, e cada vez que alguén decide saltar a percorrer unha parede da a impresión que, de verdade, o está a facer.

O problema de andar por escenarios verticais é que xa se viu, e non moitos anos despois da película de animación: en 1999, só un ano despois da primeira Mulán, as Irmás Wachowski sorprenderían ao mundo co thriller de ciencia ficción futurista Matrix, onde as personaxes cabalgarían paredes, esquivarían balas e terían trepidantes pelexas de artes marciais. Vinte e un anos despois, a fórmula decidida por Niki Caro é que se esquiven frechas a cámara lenta e os personaxes loiten vertical e horizontalmente movendo as súas mans de maneiras similares ás que fixeron Neo e Trinity.

As pelexas son vistosas, por suposto, pero non deixan de semellar un reciclado de algo xa coñecido, pero feito peor e esgotado. Resulta carente de valor. Alén diso, as coreografías son aburridas, e non pasan de intercambios con diferentes armas ou puños que levamos toda a vida vendo unha e outra vez en outras películas.

Ás veces, semella que ao ver esta Mulán é imposible non pensar que se viron xa no pasado películas de acción cutres e horripilantes, dun presuposto xa alto e que tampouco tiñan ritmo, pero que tal vez se contasen coa firma de Disney e cuns 50 millóns de presuposto máis poderían ter resultados de realización iguais ou incluso mellores que esta película.

As personaxes do filme, incluída a protagonista —moi ben interpretada por Liu Yifei—, semellan máis preocupadas de que a trama avance que por avanzar elas, movéndose por inercia. Se existen cambios na súa psique, sobre todo ao chegar ao ecuador da película, estes daranse de súpeto e porque a trama precisará que esa personaxe en cuestión cambie de parecer para que a trama poida avanzar á seguinte pelexa vistosa. Ademais disto, en moitas ocasións tomarán decisións inconexas e terán situacións estrañas coa mesma finalidade.  

Non obstante, as personaxes non serán simplemente planas, senón que o guión fará esforzos para que o sexan: levaráselles sen sentido algún a situacións nas que se poidan dar certos encontros, de maneiras forzadas, para que a película poida, aínda que sexa mal, avanzar.

Se nalgo semellan ben gastados os 200 millóns de presuposto é en crear a escenografía na que dan lugar as escenas. O traballo artístico detrás da realización de Mulán é marabilloso, e a recreación das cidades e pobos nos que se desenvolve a trama é excelsa. Así mesmo, a nivel fotografía o traballo dirixido por Mandy Walker semella un dos puntos fortes da película, sobre todo nos momentos no que as cores cálidas toman o control da pantalla.

Controversias e comparacións a un lado, Mulán non é unha boa película por moito que nun primeiro instante a ilusión cara a saída desta fose xigante. Simpleza, falta de ritmo e esgotamento de recursos narrativos son as mellores frases coas que podemos sintetizar unha película que, sen dúbida algunha, é unha das decepcións do ano.

Mulán
Dirección: Niki Caro
Guión: Rick Jaffa, Amanda Silver, Lauren Hynek, Elizabeth Martin
Música: Harry Gregson-Williams
Fotografía: Mandy Walker
Ano: 2020
País: Estados Unidos
1
Déixanos contarcho!
Mantente ao día das nosas novidades uníndote agora á nosa lista de suscriptores.