‘Outra rolda’: A borracheira como forma de vida

“Embriagade. De poesía, de viño ou de virtude; pero embriagade”. Esta famosa frase, dun poema do eternamente bohemio -e ebrio- poeta parisino Charles Baudelaire, ben podería resumir por completo a trama de Outra rolda. Catro profesores de instituto de Dinamarca, en plena crise dos corenta, deciden comprobar unha teoría do sociólogo -tamén danés- Finn Skårderud, quen di que os seres humanos nacemos cun déficit de alcol en sangue que nos fai estar máis tristes e apagados do normal. O noso cerebro, expón, necesita o equivalente a dous vasos de viño en sangue para poder funcionar como debería e facernos máis activos e sociais. Máis felices, vaia.

Lonxe de cuestionarse a veracidade da idea, estes profesores lánzanse de pleno a levala a cabo, e ipso facto arrancan a darlle á botella. Beben, beben e beben, todo o día, para manter ese mínimo de alcol en sangue que manterá a chispa nas súas vidas, e que lles axudará a ser mellores docentes, amantes e pais. E a cousa, sorprendentemente, sáelles… ben?

In vino, veritas?

A película non se anda con tonterías, e o contexto sociolóxico e cultural cobra importancia dende o primeiro momento. A modo de crítica-comentario, esta historia narra unha característica que, aínda que poida parecer específica da sociedade de Dinamarca, ou dos países do norte e leste de Europa -Praga, por exemplo, é a cidade do mundo onde máis cervexa se consume por persoa-, ben podería aplicarse a case calquera outra comunidade. O noso consumo de alcol, como especie, é moi elevado. E os protagonistas entréganse a el sen ligaduras, crendo que así terminarán co anodino e monótono das súas vidas. Pero non o farán sen un custe elevado: o alcoholismo, e o que este conleva.

A cinta de Vinterberg, polo tanto, móvese tanto no terreo da comedia máis descarnada coma no do drama máis intenso con bastante acerto, dando como resultado unha obra que é moi potente, que golpea ó espectador, pero que pode resultar difícil de concebir ou analizar no aspecto máis ideolóxico e social. Ao xogar constantemente entre dous mundos opostos, decantándose polo menos esperado no xiro final, deixa un poso entre o cinismo e o nihilismo que pode non gustar, ou que pode disfrazar de conservadora e moralista a mensaxe que se propón dar, alonxándose un pouco do comentario social que parecía destacar nun principio.

Un dos puntos máis polémicos é que, a pesar de que retrata negativamente aos seus protagonistas, termina por empatizar con eles e, ademáis, parece dicir que o que está mal é o contrario, ser abstemio.  A ver, quero dicir: literalmente comparan aos abstemios con Hitler -que coma chiste doado, ben, pero…-, mentres que por bébedos -todos homes e moi machos, claro- como Churchill ou Hemingway os protagonistas parecen profesar unha especie de devoción e admiración pouco sana.

É dicir: que a película introduce un debate ata certo punto maniqueísta, ao confrontar dúas posturas, o hedonismo e a abstención/sensatez, entre as que é moi complicado atopar un punto intermedio, tamén en parte porque as fronteiras entre unha e outra son moi difusas e todos podemos pasar dun lado da balanza ao outro con moita facilidade. Literalmente, cunha rolda máis.

Pero tamén dispara ideas moi interesantes grazas a este tratamento tan oscuro e amoral do aspecto sociolóxico. Unha das cousas máis terribles que propón é que, no fondo, ninguén aprende nada. Ocorren cousas moi graves, chóranse un pouco, e volta ó bebercio como forma de escape. Nese sentido, porén, si que vexo acertada a súa crítica, porque é moi difícil escapar dese ciclo. O feito de beber é un fenómeno eminentemente social.

Cantas veces moitos de nós non temos pensado beber un día, ou unha noite, pero acabámolo facendo tan só porque é o que fai todo o mundo? Ou porque é o que está socialmente aceptado, o que ‘se espera’ de nós…? É moi sinxelo que cuestionemos os nosos hábitos vendo a película, e polo menos a min me incomodou pensar que eu tamén podo estar metido -aínda que non queira ou non sexa de todo consciente- nesa espiral decadente e febril cando saio. E iso é difícil de conseguir.

A catarse, a través do baile

Mads Mikkelsen, coa súa gran interpretación, dános unha das mellores escenas do ano.

Aínda que penso que difiro ideoloxicamente do que a película di, unha das cousas que máis lle rescato é a súa habilidade para fomentar un debate tanto interno -contigo mesmo- como externo; que teñas que discutila, que considerala, ou que acudas a falar cos demáis e repensar o que -che- di é algo que sempre se aprecia, porque isto fomenta un debate interesante do que cada quen terá que sacar a súa opinión.

O que si creo eu é que, se ben quizá non é tan nihilista ou conservadora como pode parecer nalgún sentido, canto menos é unha película cun sentido da ética e da moralidade ben estraño e confuso, pouco coherente consigo mesmo, o que non contribúe en nada a aclarar as cousas. Pero resulta innovadora e en certo modo rupturista por facelo deste xeito e non doutro máis arquetípico, claro. E non esquezamos o obvio; a película é divertidísima, e desenvólvese con moita rapidez e fluidez.

Asemade, o film alberga outras grandes virtudes, alén do epatante da súa trama. Por exemplo, as interpretacións. Mads Mikkelsen, estrela xa confirmada de Hollywood e colaborador habitual de Vinterberg, está soberbio, e para proba os múltiples premios que xa gañou: Premio ó mellor actor do Cine Europeo 2020, Robert Award a mellor actor 2021… Probablemente merecía a nominación ao Óscar. Pero tamén están moi acertados os seus acompañantes nesta esmorga brutal: Thomas Bo Larsen, Lars Ranthe -escacharrante cando toca o piano espido, como homenaxeando aqueles rarísimos últimos concertos de Jim Morrison- e Magnus Millang.

Outro punto moi forte é a dirección do propio Vinterberg, que atopa un bo punto entre a perfección formal e a experimentación na posta en escena, facendo que esta película sexa unha das favoritas a gañar o Óscar a mellor película estranxeira. Quizáis a que máis, grazas a que xa gañou o Bafta e o César nesa mesma categoría. E el tamén está nominado a mellor director, penso que merecidamente, aínda que aí non teña tan boas posibilidades.

Unha película, en definitiva, curiosa e oscura, pero recomendable. E pola que só a súa última escena, con ese auténtico temazo de Scarlet Pleasure, What a Life, soando a todo trapo de fondo, ben merece a pena ver, crédeme. Aínda que sexa por ver a Mads Mikkelsen bailar como alma que leva o diablo, para alegría de Baudelaire. Que xa é moito.

Director: Thomas Vinterberg
Guión: Tobias Lindholm, Thomas Vinterberg
Fotografía: Sturla Brandth Grøvlen
Ano: 2020
País: Dinamarca
3.5
Déixanos contarcho!
Mantente ao día das nosas novidades uníndote agora á nosa lista de suscriptores.